Ua tui te roo o Rurutu na roto i te faafaufaaraa i  te paeòre, raraahia ei ète,tāupoo,pēùe e te tauihaa rau atu.

Te tanuhia nei te paeòre ati tià aè i te motu,e mau tanuraa ùtuafare.Te raveraa o te paeòre :Ia paari te paeòre,tāpūhia o ia,tuuhia i roto i te pape pihaa,ànoìhia e te pape taporo e te puà no faaùoùoraa ia na,tāraìhia atu ai.Ia marō,e orohia o ia,ia maru hou to na mau faaòhiparaa.Te tuhaa rairai roa aè te ravehia no te hāmani i te mau tāupo.Te faaòhiparaa i te paeòre,òhipa ìtehia teie,teie rā te vai nei te mau raveà hau no te  faanavaì roa atu i to na mau faaòhiparaa,ravehia mai tetahi mau tauihaa rau ê atu no te faananearaa ia na,mai te mau uri ê tae noa atu i te mau faaùnaùna. 

a) Te ète,te pūtē

Te mau tauihaa rauTaaê noa atu i te mau ète matarohia e tātou,te hāmani atoà nei te mau vahine no Rurutu i tetahi mau éte,pūtē,vairaa tauihaa huru taaê atu,huru naìnaì,faaùnaùnahia e te paa fēî,te paa purau,te kere haari,te tapa e tae noa atu i te pareu.Te rahiraa o te hohoà,e hohoà àfata ia. 

b) Te mau tāupoo 

Te paeòre ihoa te ravehia no te hāmaniraa i te mau tāupoo.E rave-atoà-hia rā te niàu âpī,te òfe,te àèho.E mea huru rave àtā rā teie mau mea,te vai nei  te àèho,ia tiarehia o na,ei reira e roaa mai ai.No te òhipa rahi o te raveraa i teie mau mea,e varavara atoà ia te mau tāupoo e,e rahi atoà to rātou moni hoo.Aita e ôtià i te huru hāmaniraa tāupoo ravehia ra e te mau vahine no Rurutu.Hoê hiòraa,te taupoo kere haari,ta rātou e nira nei,ia oti o ia e ia hiòhia atu na te atea,hohoà o ia i te tāupoo o te feiā tiaì puaatoro.(cowboys)E piti hohoà tāupoo e hāmanihia nei. A tahi roa,haùnehia te paeòre hou a nirahia ai no te hamaniraa i te tāupoo.Te piti,mai tei mataro-noa-hia na,e haùnehia te tāupoo mā te faaòhipa i tetahi tāpū rāau,o ia te faito rahi o te upoo.Rave rahi hohoà to te mau tāupoo tāne,èere ra te reira i te mea òhipa rahi ia rave.To te mau vahine rā,ua rau ia te mau raveraveraa e te mau faaùnaùnaraa(tiare paeòre,purau,tapa,kere haari).I teie nei ua hāmani atoà te mau vahine no Rurutu i te tāupoo, mai ta te mau taureàreà e rave nei,mau hohoà tipee te reira.Aita e fifi ia hinaaro òe i te ète ,te tāupoo… mea ravaì ihoa to Rurutu i te tauihaa oti. 

c) Te mau peùe e rave rau 

Ua riro te peùe e te potata ei haapeuraa na to Rurutu.Te vai nei te peùe menemene,te mea rahi roa aè,e 2.50m e tae atu e 3m i te faito menemene.Tau mahana e pau no te haùneraa,e mea huru moni atoà ia.Te vai atoà ra te peùe âfaro noa,tae noa atu i te mau vauvau rii no te àiraamāa .Ia hinaaro òutou i te tahi peùe huru taaê,maitaì aè i te poroì roa ì ô,mā te horoà roa atu i te mau fāito. 

Te nanaòraa 

a) Te nanaòraa i te rāau

Aita o Rurutu e èere nei i te rāau, te miro ihoa rā.Hoê noa rā taata  nanaò e rave nei i teie òhipa o Stanley Opeta,tei Moeraì o ia.E tarai o ia i te tupaìraa popoi e te ùmete.E ère rā teie òhipa tā na i te mea tāmau,iti atoà mai ia te rahiraa tauihaa.  

b) Te nanaòraa i te toà

Hoê noa atoà taata teie e rave nei i teie tuhaa òhipa ia taimehia o na.E òhi o ia i te toà na te pae tahatai,ta na ia e tarai i muri mai.Tarai o ia i te hohoà taata amo ôfaì,te vahine tuturi… Ia hope te tarairaa,e pēni o ia i te hohoà ahu no te faanehneheraa i ta na mau tauihaa nanaò .Tei Moeraì o ia,piri noa i te fare mutoì farani.Farii atoà mai o na i te mau tauihaa poroì. 

c) Te penu  e te ùmete 

Ua riro te penu ei tauihaa òhipa no te mau mahana atoà,ravehia no te tupaìraa i te popoi.Ua riro te penu ei faahohoàraa i te oraraa tumu no Rurutu.Te vai nei te feiā tarai penu toà,tae noa atu i e te mau ùmete toà,ta te rātere e mataìtaì roa atu i te fare hoohooraa i te tauraa manureva.Eiaha rā tātou e haapeàpeà ia tātou i te mea ra e,no nià i te one tahatai te mau toà e òhihia mai ai,àita roa te feiā tarai toà e rave mai nei i te reira mai roto mai i te moana. 

Te tifaifai 

Ua riro te tifaifai ei haapeuraa na te mau māmā e nira nei i ta rātou iho.Faaìteìteraa teie na rātou i te heiva,te òroà tere tae noa atoà atu i te òroà mē.E piti hohoà e ìtehia.Te hohoà matamua,e nira tapiripirihia te mau tāpū rii ààhu hou a tāpirihia atu ai i nià i tetahi tāpoì roì.E ìmi maite ihoa te mau māmā i te mau faatanotanoraa  i te mau uri ia nehene maitaì te tifaifai i to na otiraa.Te piti o te hohoà,te hohoà tumu ihoā ia,e faahohoàhia te ùru,te tiare,te painapo,te ià…E mea rave nehnehe mau te niraraa i te tifaifai.Te vai nei i te mea nira rimahia,tei nià atu ia te moni hoo i te mea nira mātinihia.Te vai nei te mau tifaifai tahito roa,e faaìteìtehia te reira i te mau òroà haaipoiporaa, te mau òroà tere,òiòi atoà rā i te faanahohia i roto i to rātou vairaa ia hope te mau òroà. 

Te hei pūpū e te mau tauihaa rauIa au i ta te peu tumu

i Tahiti e faaheihia te taata i te hei pūpū i te taime revaraa,areà i Rurutu aita e hiòraa,te hei pūpū àore ra te hei tiare,e faaheihia te taata e reva ra noa atu te roa àore ra te poto o to na revaraa.Te tui-noa-hia nei ā te hei pūpū i te mau pūpū no Rurutu iho.E òhipa roa teie, mai te faaineineraa ,te patiaraa e tae noa atu i te tuiraa.Te poroì-rahi-hia nei teie mau tauihaa i te mau pae motu firipino mā,mea tāàfata ia tae mai.Taaê noa atu te reira mau raveraa,ia faariro ra tātou i teie peu mai tetahi rāveà parururaa i ta tātou faufaa i roto i to tātou mau tai roto.Rave-atoà-hia te poreho e te taura firi nape ei hāmaniraa i te hei àrapoà,te tāpeà rima…Taime ra tui-atoà-hia te mau huero rāau tanu,àpitihia e tetahi mau penu toà naìnaì no te faa nanea atu i teie mau tauihaa.Aita rā teie mau raveraa i rahi roa,noa atu e,e ìmiraa maitaì roa teie. 

Te hei tiare Hoê ā peu e te hei pūpū

faahei-atoà-hia te taata e reva ra àore ra e tae mai i te hei tiare.E tui te mau vahine i te hei tiare,tipanie,tiare putaviri et tahi mau tiare ê atu ia au i te tau ùaaraa.Mea tià rā ia poroì i ta òutou mau hei na mua aè i te mahana e hinaarohia ai. 

Te mata î (rima î) i te tahua tauraa manureva

Tau hora hou te revaraa manureva,e matara te fare mata î.Haapaòhia teie fare e vētahi mau taàtiraa.E na roto atu ihoa te mau rātere i teie fare i te haere tae noa atu i te feiā e fārii mai ia rātou.Taaê noa atu te mau hei,e hoo–atoà-hia te mau ète,pūtē, tāupoo,tauihaa nanaò,ùmete,monoì…

Te Mata î i Auti

Tei rōpū maitaì i te òire teie fare mata î,haapaòhia e te mau māmā no reira iho.Hoê ā huru tauihaa e hoohia i reira .E mea pinepine rā òutou i te farerei i teie mau māmā e rave ra i ta rātou tuhaa òhipa.

Te mata î i Vitaria

I Vitaria na Tiare à TAPUTU e ta na tamahine o Maureen e haùne nei i te paeòre o ta rāua iho i faaineine mai.