|
|
 Ia faaruè te tahi taata ia Rurutu mā te òre e tere e mataìtaì i te mau paì taro aita ia taata i tae i Rurutu.
E òhipa hau atu i te nehenehe te mau paì taro, taaê noa atu te faanahoraa e au i ta te mata ia hiò, taime atoà te reira no te ìte mata roa i te feiā e ùtaru nei i te mau tuhaa fenua hau atu i te maitaì e o tei haapapehia e rātou. I reira atoà hoì òutou e ìte ai te mau iòa o te mau huru taro atoà. Ia tere mataìtaì rā òutou i te mau paì taro, a ara maitaì : a faatura i te mau taheraa pape te mau paì, eiaha e haere hanoa mai ta òutou i manaò, ia faatiàhia òutou e tià ai. Te papaì taro no VAI A VAI,o ia i te mea rahi roa aè, te mea nehenehe roa atoà paha. Tei Moeraì ia , mai nià mai i te tua àivi, mai te purumu àivi i faatorohia e te pū fare rata mai reiramai e fanaò òutou i tetahi vahi mataìtaìraa hau atu i te naho. |
|
|
 Rave rahi èà e toro nei àti-tià-aè nā poro e hā o Rurutu. I te mea e, e ère o Rurutu i te fenua rahi, e mea òhie roa o ia i te faanahoraa i te mau tere na âvae, i te mahana hoê. Ohie e te fifi òre ia puhapa i te pae miti i te pae àpatoà, àore ra i te mau hiti matomato.
Ia tapū poto rā òutou na nià i te fenua o te taata, a ani noa atu i te parau faatiàraa. Te mau vāhi feo, toeà o te mau aau, e mau vāhi moèmoè ia e tae varavarahia e te taata,no te purumu òre e no te mau àti pēpē e farereihia. |
|
|
 Rave rahi puaarahinua hāviti e ìtehia i Rurutu, tetahi atoà te reira fauraò e Faaòhipa-pinepine-hia e te uì âpī, àita rā te reira i riro atu ra ei rāveà pāpū no te faaorioriraa i te mau rātere.
No te mau manihini e tae atu i te fare puhaparaa TEAUTAMATEA, e faatupuhia te tahi mau tere na nià i te puaarahinua i te roaraa hoê âfa mahana. E tere o rātou àti tià aè te motu na nià atoa hoì i te mau àivi. Ua riro teie faanahoraa ei rāveà hau no te tere mātaìtaì i te fenua no Rurutu,faanahoraa àpitihia e tetahi taata arataì.
Teautamatea Niuniu : (689)93.02.93 
|
|
|
O te tapena ra o TUTE tei ìte matamua roa ia Rurutu i te 13 no àtete 1769,i to na tere matamuaraa mai,àita rā i taahi atu i reira no te fifi o te vāhi tutauraa e te au òre o te nunaa taata no te reira tau.Taaê noa atu i te reira,ua papaì maite o ia i te tiàraa o teie motu i nià i te moana. Tau pahī tei rātere mai na ô i taua tenetere ra,te mea faufaa roa rā i tupu,te tere ia o te mau mitionare no Roretona mai i te matahiti 1821. Te iòa tumu o Rurutu,o Eteroa.Ia au i te faatiàraa,te mau taata mātamua i tae atu i reira e mau taata ia no Tahiti atu nei,no Punaauia, tei tere mai na nià mai i to rātou vaa, na muri mai tae atoà mai to Paea na nià atoà mai i to rātou vaa.Te faahiti ra o Pierre Vérin tāne e,e mau tere teie i tupu na i te tenetere VIII,ta na i tuatapapa mai roto mai i te tahi pū oraraa tahito no Vitaria.I muri mai na nià atoà mai o to rātou vaa mai te fenua marite àpatoèrau mai ua tapae mai te mau taata piihia na Ati a ùra.Ua tāmata o Eric de Bishop i te tere atoà mai, mai te tuhaa marite apatoèrau mai,na nià ia Tahiti-Nui 2,àita rā i manuia e àita atoà ta na mau tuatapaparaa no te reira mau tuhaa fenua i manuia. No te Rahi o te mau fenua i faaapuhia,te faaàmuraa puaa,te faatiàraa i te mau fare e raverahi i iti mai ai te mau vāhi nohoraa o to tahito.Te toe nei ā te vāhi ta to tahito i vaiho mai i Vitaria ihoa rā.Ua tuatapapahia te reira i nā matahiti 1962/1963 e Pierre Vérin tāne. |
|
 Tau fare tamāaraa e vai nei i Rurutu,te māa tinito e te māa no te fenua iho te mau māa ia e tunuhia ra.E mea hau aè rā i te tāpeà atu i ta òutou àiraa māa tau hora,àore ra hoê mahana nā mua aè.Tau fare hoohooraa māa te vai atoà ra,matara i te 12h i te tiàraa mahana,hoohia i te mau māa àmuàmu tae noa atu i te māa tii. Rurutu Lodge
(Unaa-niuniu : 940215) Hotera ùtuafare MANOTEL
(Peva-niuniu : 930225) Hotera ùtuafare TEMARAMA
(hou a tae atu ai i Moeraì niuniu : 930280) Hotera ùtuafare & fare tamāaraa IO ARIANA
(hou tae atu i Vitaria- niuniu : 940669) Hotera ùtuafare TEAUMATATEA
(Vitaria-niuniu : 930293) IO PAULETTE
(Moeraì-niuniu : 940582) IO TETUA
(Moeraì-niuniu : 940782) Fare tāmāaraa TIARE HINANO
(Moeraì-niuniu : 775523) Matara i te mahana atoà,piri rā i te tāpati. |
|
|
|
